Qrim-Kongo gemorragik isitma kasalligi qay darajada xavfli kasallik?
Qrim-Kongo gemorragik isitmasi (QKGI) juda xavfli virusli kasallik hisoblanadi. Uni Qrim-Kongo gemorragik isitma virusi keltirib chiqaradi va asosan kana (klesh) chaqishi orqali yoki kasallangan odam va hayvonlarning qoni hamda tana suyuqliklari bilan aloqa qilganda yuqadi.
Nima uchun xavfli?
Kasallik og’ir isitma bilan boshlanadi.
Keyinchalik ichki va tashqi qon ketishlar (gemorragik sindrom) rivojlanishi mumkin.
Jigar, buyrak va boshqa a’zolar faoliyati izdan chiqishi ehtimoli bor.
Og’ir holatlarda shok va o’limga olib kelishi mumkin.
O’lim xavfi qancha?
Turli epidemiyalarda o’lim darajasi odatda 10–40% atrofida bo’lgan, ayrim sharoitlarda bundan ham yuqori ko’rsatkichlar qayd etilgan. Bu uni oddiy mavsumiy grippga qaraganda ancha xavfli kasalliklar qatoriga kiritadi.
Belgilari
To’satdan yuqori isitma
Kuchli bosh og’rig’i
Mushak va bo’g’imlarda og’riq
Holsizlik
Ko’ngil aynishi va qusish
Qorin og’rig’i
Teri ostiga qon quyilishi, milk yoki burundan qon ketishi (og’ir bosqichda).
O’zbekistonda holat
Kasallik Markaziy Osiyo hududlarida, jumladan Oʻzbekistonda ham uchrab turadi. Ayniqsa chorvachilik bilan shug’ullanadigan hududlarda va kanalar ko’p bo’lgan mavsumlarda ehtiyot choralariga rioya qilish muhim.
Shubha bo’lsa nima qilish kerak?
Agar kana chaqganidan keyin yoki kasallangan odam bilan aloqadan so’ng isitma va yuqoridagi belgilar paydo bo’lsa:
Darhol shifokorga murojaat qiling.
O’zboshimchalik bilan davolanmang.
Qon ketish belgilarini jiddiy qabul qiling.
Qisqacha aytganda, Qrim-Kongo gemorragik isitmasi yuqori o’lim xavfiga ega bo’lgan jiddiy infeksion kasallik bo’lib, erta tashxis va tez tibbiy yordam bemor hayotini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
https://t.me/sanepidqom_qarshitum
